Online content en SEO

Of het nu om online brochures of magazines gaat, of om de teksten van een website, die inhoud wil natuurlijk gevonden worden. Daarom worden we onophoudelijk met de term “SEO” om de oren geslagen. Mocht u, zoals ik, wel ongeveer weten wat het inhoudt maar dit graag eens helder krijgt, dan nodig ik u uit om zeker eens de Wikipediapagina erop na te lezen. Hier alvast een eerste vaststelling: er bestaat wel degelijk een Nederlandse term voor, “zoekmachineoptimalisatie”. Dat is natuurlijk een mondvol; SEO bekt gemakkelijker. Omdat de Nederlandse term veel minder ingeburgerd is dan de afkorting en het bovendien interessant is voor de SEO van dit artikel om de term SEO te blijven gebruiken, houd ik het verder in deze tekst op dit Engelse acroniem.

Online content vertalen en SEO

Nu vraagt u zich misschien af waarom op een website van een vertaalbureau een blogartikel over SEO zou staan. Wat is eigenlijk het verband met vertalingen? U heeft het misschien al geraden: heel wat content die door de handen van onze vertalers en revisoren gaat, verschijnt naderhand online. Daardoor zijn wij als vertaalbureau indirect betrokken bij de SEO van die online content.

Stel, u heeft een doeltreffende website gebouwd of laten bouwen in het Nederlands. U heeft wijselijk ook rekening gehouden met de SEO, zodat uw website goed scoort in de zoekmachines. Uiteraard heeft u zich daarbij beperkt tot de white-hattechnieken, waarbij trefwoorden en het zoekgedrag van uw bezoekers en klanten een sleutelrol spelen.

U bent nu klaar voor de volgende stap: uw website laten vertalen voor anderstalige prospecten en klanten. Volstaat het dan om de teksten van uw website door te sturen naar het vertaalbureau? Laat ons zeggen dat het een onontbeerlijke stap is. Alleen is daarmee de kous nog niet af.

U wil dat uw website net zo goed gaat scoren in de nieuwe talen waarin u investeert. Om dat te garanderen, zal u de SEO-oefening voor elke taal opnieuw moeten doen. Hoezo? Wel, heel wat trefwoorden hebben synoniemen in het Nederlands en kunnen ook door verschillende termen worden vertaald in de doeltaal. De keuze van die trefwoorden is cruciaal, gezien de sleutelrol die ze spelen in de SEO.

Botweg een lijst van SEO-zoektermen laten vertalen, zal geen optimaal resultaat opleveren. De teksten van uw website laten vertalen zonder SEO-onderzoek, zal een ook suboptimaal resultaat opleveren. Een gericht onderzoek van het zoekgedrag van uw potentiële klanten in de andere taal laat toe om net zoals voor het Nederlands een lijst van termen te genereren die de vindbaarheid van uw website door de juiste internetgebruikers zal verhogen.

Hoe Eloquentia omgaat met online content vertalen en SEO

Hoe pakt Eloquentia dat aan? Laten we heel duidelijk zijn: onze expertise ligt bij vertaling, niet bij SEO. We geloven wel rotsvast dat de kwaliteit van ons vertaalwerk niet alleen afhangt van onze taalvaardigheden, maar ook van onze klantgerichtheid. Wanneer een klant ons een project toevertrouwt, kaarten we waar nodig de randvoorwaarden aan van een geslaagde vertaling. Voor online teksten is dat bijvoorbeeld het SEO-aspect. Concreet: als u ons een lijst van onmisbare termen geeft in de doeltaal, die wij consistent moeten inbouwen in onze vertaling, dan houden we daar rekening mee.

Een goede vertaling leveren houdt wel vaker meer in dan eenvoudigweg de brontekst foutloos omzetten naar de doeltekst. Waar en hoe die teksten worden gebruikt, is van groot belang. We stemmen dit graag met u af, wanneer u met ons in zee gaat. Heeft u vragen? Wil u een project bespreken? Neem dan vandaag nog contact op met Eloquentia via info@eloquentia.biz.

Het bericht Online content vertalen en SEO verscheen eerst op Meertaligheid met het comfort van eentaligheid.

Het belang van consistente communicatie

Stel, u krijgt van een bedrijf een brief waarin u als “mevrouw” of “mijnheer” wordt aangesproken, met de bijhorende beleefdheidsvormen. Enkele dagen later ontvangt u een tweede brief waarin u bij uw voornaam wordt aangesproken met je-vormen. Daar zit een folder bij die in een onpersoonlijke stijl is opgesteld waar u zich helemaal niet betrokken bij voelt. Die communicatie is allesbehalve consistent.

Wat ook uw interesses en beroep zijn, de kans is groot dat dergelijke, inconsistente communicatie weinig vertrouwen bij u wekt, ook al zou u er niet meteen de vinger op kunnen leggen waarom. Dat is althans de reden waarom Mary Shores in haar Forbesartikel ijvert voor consistente communicatie. Ze gaat hier voornamelijk in op de inhoud en situeert haar pleidooi in de context van klantendiensten. Wij bij Eloquentia menen dat dit in al uw communicatie bijdraagt tot de geloofwaardigheid van uw onderneming.

Omdat elke persoon een eigen communicatiestijl heeft, is het van belang om hierover binnen uw organisatie duidelijke afspraken te maken. U heeft evenwel niet gewacht op een vertaalbureau om u daar attent op te maken, natuurlijk. Waarom zouden wij daar dan aandacht aan besteden? Omdat vertalingen de (in)consistentie van de bronteksten vermenigvuldigen in elke doeltaal. Als uw teksten deels intern, deels extern worden vertaald (door verschillende leveranciers), wordt de situatie alleen maar heikeler. Daar is gelukkig een handige oplossing voor: de vertaalstijlgids.

De vertaalstijlgids: van papier tot vertaalsoftware

In een eenvoudige tabel, in Word bijvoorbeeld

Een vertaalstijlgids invoeren in uw onderneming hoeft geen huzarenstukje te zijn. Als u bijvoorbeeld in Vlaanderen, Brussel en Wallonië actief bent, kunt u eenvoudigweg de communicatieafspraken van Frans en Nederlands opnemen in een document in twee kolommen, eventueel met een korte toelichting. Daarin vermeldt u dan aansprekingsvormen intern en extern, afsluiter van een mail intern en extern, afsluiter van een brief intern en extern, afspraken rond u- en je-vormen, specifieke begrippen met de juiste term, specifieke tools die al dan niet een verschillende naam hebben in elke taal, functietitels, gangbare afkortingen, enzovoort.

In Excel

Zo’n eenvoudige stijlgids is enkel handig als de afsprakenlijst vrij beperkt is, of om de belangrijkste aandachtspunten samen te vatten. Beperk het best tot één of maximum twee pagina’s. Zodra de lijst langer wordt, wordt het handiger om de informatie in een Excel-bestand op te nemen. Daarin kunnen de betrokkenen zoekopdrachten uitvoeren. In grotere bedrijven is dat algauw handig, bijvoorbeeld door het grote aantal functies, diensten of specifieke termen.

In de vertaalsoftware

Zowel een eenvoudig document als een Excel-bestand ontvangen wij graag van onze klanten die over een (vertaal)stijlgids beschikken. Om een snelle service te garanderen zonder aan kwaliteit te moeten inboeten, organiseren wij ons graag efficiënt. De inhoud van papieren en Excel-versies van vertaalstijlgidsen vinden dan ook hun weg naar onze vertaalsoftware. We kunnen er termen in opnemen en de klantspecifieke vertaling, en ook termen die we niet mogen gebruiken. Het volstaat dan dat wij de te vertalen documenten van klant X op een specifiek manier verwerken. Na vertaling laten we onze vertaalsoftware het document controleren en worden we verwittigd wanneer we bepaalde vertaalafspraken over het hoofd zouden hebben gezien.

Het spreekt voor zich dat we dit eerst in onze vertaalsoftware moeten instellen, hetgeen tijd vraagt. Dit loont echter. Omdat we voor verschillende klanten uiteenlopende afspraken moeten respecteren, is het handig dat die informatie beschikbaar is in onze vertaalsoftware, die ons toelaat dit in een specifiek project te definiëren. Verwelkomen we in ons team een nieuwe collega, dan kan die ook meteen steunen op de geautomatiseerde vertaalstijlgidsinformatie in onze software. Organisaties met een meerkoppige vertaaldienst doen hier ook hun voordeel mee, zeker als ze bovendien een deel van het vertaalwerk uitbesteden.

Eloquentia en uw vertaalstijlgids

Waar u vandaag ook staat met uw vertaalstijlgids, we bekijken graag met u hoe wij daar verder aan kunnen bijdragen. Wij hebben bij Eloquentia niet alleen ervaring hiermee, onze algemeen bestuurder, Sébastien Devogele, is bovendien erkend trainer voor onze vertaalsoftware (Trados Studio). Wenst u hier verder op in te gaan en een eventuele samenwerking te bespreken? Of een professionele opleiding voor uw vertaaldienst in de vergaande mogelijkheden van Studio? Neem dan vandaag nog contact met ons op via info@eloquentia.biz.

Het bericht De vertaalstijlgids: consistent communiceren in elke taal verscheen eerst op Meertaligheid met het comfort van eentaligheid.

Meertalige hybride evenementen: een kluwen dat wij voor u ontwarren

In een vorig blogartikel stonden we stil bij het ondertitelen van video’s in de context van marketingcommunicatie. Uiteraard is dat niet de enige context die meer en meer gebruik maakt van video’s. Ook in het uitwisselen van kennis steunen lesgevers, sprekers en organisatoren steeds vaker op opgenomen materiaal. Daarbij stellen we in deze post-coronaperiode vast dat hybride vormen van conferenties, studiedagen en lessen aan belang winnen. Combineer dit met een meertalig doelpubliek en dit wordt algauw een kluwen van technologische en taalkundige uitdagingen. Plant u de organisatie van een dergelijk evenement, dan doet u er goed aan om een professionele partner onder de arm te nemen die samen met u alles in goede banen leidt. Eloquentia staat voor u klaar.

Grenzeloze mogelijkheden indien degelijk voorbereid

Met de huidige moderne technologieën kunnen we heel veel. Uiteraard hangt er ook aan elke oplossing een prijskaartje. Het is dus nuttig maar ook budgettair interessant om uw meertalig event grondig door te nemen met een specialist ter zake. We bekijken samen met u welke faciliteiten u precies nodig heeft:

• Wie neemt er allemaal het woord? Gaat het enkel om mensen die aanwezig zijn op locatie, of ook om mensen die online het evenement leiden en/of volgen?
• Van en naar welke talen moet er getolkt worden?
• Wie heeft vertolking nodig? Zijn die mensen fysiek of online aanwezig, of beide?
• Wordt er videomateriaal vertoond? Kan dat vooraf ondertiteld worden? Moet het getolkt worden?
• Hebt u een interactief stemsysteem nodig?
• …

Een professionele partner

We bekijken samen met u in detail hoe uw evenement eruit zal zien en welke ondersteuning wij daarbij kunnen bieden. We overlopen mogelijke scenario’s en hoe we daarmee kunnen omgaan. Een tip: contacteer ons zo snel mogelijk, zodat we van bij het begin mee kunnen denken. Het voorkomt onaangename verrassingen, zoals dubbel werk, onaangepaste technologie, een onaangepaste locatie, enzovoort. We stellen graag alles in het werk om van uw evenement een succes te maken. Contacteer ons vandaag nog via info@eloquentia.biz.

Het bericht Het kluwen van een meertalig hybride evenement ontward verscheen eerst op Meertaligheid met het comfort van eentaligheid.

Intro

Als vertaalbureau houden we graag de vinger aan de pols van evoluties in de domeinen waarin onze klanten actief zijn, zoals bijvoorbeeld marketingcommunicatie. Dat maakt ons beroep bijzonder dynamisch en boeiend. Zo moesten we net als vele andere ondernemers creatief uit de hoek komen tijdens de coronacrisis, met oplossingen op maat voor het tolken van online vergaderingen en evenementen. In dit blogartikel focussen we op de andere tak van onze diensten: vertalen. We zoomen in op het meertalige ondertitelen van video’s. We merkten namelijk dat de groei van de videoboodschap als marketinginstrument de afgelopen jaren versnelde. Tijd voor ons om ons aanbod op dat vlak te professionaliseren.

Videoboodschappen in de lift

In de Video Monitor lezen we dat de video tussen 2015 en 2019 een gestage groei kende. In 2019 gaf 88% van de marketeers al aan dat ze wel eens een video inzetten als communicatiemiddel. Een videoboodschap blijft beter bij dan een geschreven tekst, zo stelt Forbes: je publiek onthoudt er maar liefst 95% van, terwijl dat bij geschreven teksten veel lager ligt.

Geen wonder dus dat de marketingspecialisten er meer en meer mee aan de slag gaan. Door de lock-downmaatregelen van 2020 en 2021 kwam online communicatie bovendien plots stevig in de lift. We merkten dan ook een toename van aanvragen voor ondertiteling en vertaling van video’s. Door de invoering van 5G verwachten experts dat video’s nog meer aan belang zullen winnen in de toekomst. Die nieuwe netwerktechnologie maakt het namelijk mogelijk om snel en overal HD-video’s te streamen.

Waarom ondertitelen?

Zodra een video gesproken tekst bevat, gaat zijn boodschap vaak verloren als er geen ondertitels zijn. Heel wat video’s worden namelijk in stille modus bekeken. Dat is bij Facebook bijvoorbeeld zelfs 85%! Een tekstloze video reist dan weer probleemloos over virtuele grenzen heen, maar als u uw video met tekst over virtuele grenzen heen wil laten reizen, botst die al snel op taalbarrières. Hypergeconnecteerde technologie mag afstanden dan wel verkleinen, om je doelpubliek effectief te bereiken is het zinvol om zijn taal te spreken. En daar helpt Eloquentia u dus graag bij.

Professionele opleiding in ondertiteling

In het kader van die evoluties en geheel in lijn met onze filosofie van levenslang leren, volgde onze collega Laura de e-cursus Ondertitelen van Suzanne Verberk van Nevero, Belgische experte in audiovisuele vertaling en mediatoegankelijkheid. Dankzij deze modulaire cursus kreeg Laura alle knepen van het ondertitel-vak onder de knie, waardoor we voortaan op een interne collega kunnen rekenen voor de technische aspecten van dit type opdrachten.

Ondertitelen in de praktijk

Vertrekken van een video

Om een video van ondertitels te voorzien, moet je eerst spotten: hierbij ga je aan de hand van software de tijd afbakenen waarin gesproken wordt, wat meteen de tijd en dus het aantal karakters aangeeft waarover je beschikt per ondertitel.

Vervolgens wordt de tekst/en of de vertaling in de ondertitels ingevoerd. Die komen in een apart bestand terecht met een specifiek formaat (vaak srt), dat in dezelfde map opgeslagen wordt als de video zelf. Via de mediaplayer kunnen video en ondertitels vervolgens aan elkaar gelinkt worden.

Vertrekken van een script

Klanten bezorgen ons soms de uitgeschreven tekst van een video, waarbij we eenvoudigweg in bijvoorbeeld Word de tekst kunnen vertalen. Daarbij is het van belang dat we de video kunnen bekijken, zodat de vertaling die we aanleveren mee te lezen is met de video. Zo niet, dan zal onze vertaling zelden de gewenste lengte hebben.

Vertrekken van een TCC-bestand

De klant levert ons een bestand waarin al is gespot. Wij zorgen voor de vertaling. Wij winnen daar als vertaalbureau veel tijd mee, die we dan ook niet hoeven aan te rekenen aan de klant. De ondertitelaar kan zich helemaal concentreren op de taalkundige aspecten van zijn vak.

Eloquentia ondertitelt ook uw video’s

Als u een video wil laten ondertitelen door Eloquentia, zijn er dus heel wat mogelijkheden op maat van wat u intern of samen met uw video-leverancier beheert.

Zoals in al onze opdrachten, houden we eraan u de best mogelijk kwaliteit te leveren. Daarbij is een goede afstemming vooraf onontbeerlijk, zodat u duidelijk weet wat u van ons kan verwachten.

Heeft u videomateriaal dat van ondertitels moet worden voorzien? Contacteer ons dan via info@eloquentia.biz. We nemen spoedig met u contact om uw project in goede banen te leiden en binnen de best mogelijke termijn te leveren.

Uiteraard dienen video’s niet alleen marketingdoeleinden. Ze worden ook ingezet in e-learning-omgevingen of op hybride evenementen, maar daarover later meer.

Het bericht (Meertalige) ondertiteling van video’s verscheen eerst op Meertaligheid met het comfort van eentaligheid.

heel wat tekst behoorlijk in de doeltaal werd omgezet. DeepL verslikt zich niet systematisch in uitdrukkingen of beeldtaal, en slaagt er zelfs in tot op zekere hoogte zinnen te “herkauwen” en doelzinnen te produceren waarvan de woordvolgorde door elkaar is gehaald voor een idiomatisch resultaat.

Toch laat de tool hier en daar een (serieuze) steek vallen. Een professionele revisor of vertaler zal die fouten spotten, maar als je de tool gebruikt precies om geen beroep te moeten doen op die professionals, dan loop je het risico dat je doeltekst niet vertelt wat je voor ogen had. We hebben een aantal voorbeelden verzameld om te illustreren waar en hoe het fout kan gaan.

Voorbeeld 1: “een stapje verder”

De fout ontstaat bij “een stapje verder komen”, dat wordt vertaald als “avoir une longueur d’avance”. In het Nederlands wordt een evolutie verwoordt, in het Frans een verworvenheid. Dat blijkt mooi wanneer je de door DeepL voorgestelde vertaling terugvertaalt naar het Nederlands (een techniek die ook door menselijke vertalers wordt gebruikt, bijvoorbeeld in de opleiding, om te controleren of de vertaling klopt).

Ineens hebben de Zooms en DeepLs van deze wereld al een stap voor op menselijke vertalers en tolken, wat helemaal niet in de brontekst werd beweerd. De Franstalige lezer die zich enkel op de DeepL-vertaling zou baseren, krijgt dus een wezenlijk andere boodschap dan de Nederlandstalige lezer.

Voorbeeld 2: peut/pourrait nous surprendre

Hier vertaalt DeepL “zal ons wellicht nog verrassen” door “peut encore nous surprendre”. Waar het Nederlands een tipje van een toekomstige sluier probeert te lichten en als een Madame Soleil voorspelt dat DeepL ons naar alle waarschijnlijkheid nog zal verrassen, stelt de Frans tekst dat DeepL ons nog altijd kan verrassen. Het perspectief van die stelling is veeleer in het verleden verankerd, wat ook blijkt uit de terugvertaling.

Ook hier ontvangen de Franstalige en Nederlandstalige lezer dus wezenlijk verschillende boodschappen.

Voorbeeld 3: drie euvels

In de volgende passage stellen we drie zaken vast:

• Het begin van de zin wordt eenvoudigweg weglaten. Die informatie over de Amerikaanse journalist is overbodig voor de Nederlandse lezer, niet?
• Povere vertaling van “la capacité collective d’un groupe”: de transparante vertaling bestaat inderdaad, maar zou een Nederlandstalige het spontaan ooit over de “collectieve capaciteit van een groep” hebben?
• De Franstalige titel wordt netjes naar de oorspronkelijke titel omgezet.
• “Les plus fins connaisseurs” wordt vertaald door de “best geïnformeerde”. Een kenner is niet hetzelfde als iemand die goed is geïnformeerd.

Wat zien we bij de terugvertaling?

• Het begin van de zin is in de vergeetput blijven steken, uiteraard.
• De “capacité collectivé d’un groupe” komt netjes terug, maar daar ligt de bedenking enkel bij het niet-idiomatische Nederlands van de vertaling.
• De titel blijft in het Engels ; Franstaligen zouden de voorkeur geven aan de Franse vertaling.
• “Les plus fins connaisseurs” is verdwenen: we komen niet verder dan de “best geïnformeerde”, maar daar gaat het de auteur niet om.

Voorbeeld 4: het scheelt een slok op een borrel

In de volgende zin ontstaat er een probleem op het niveau van “correspond presque (…), à une livre près” dat vertaald wordt door “bijna exact overeenkomt (…), tot op een pond nauwkeurig”. Dat is niet wat de man vaststelde. Hij stelde vast dat de mediaan er een pond naast zat.

Hoe ontstaat de fout? “À une livre près” is niet hetzelfde als “à la livre près”. Het eerste vertaal je door “op een pond na”, het tweede door “tot op een pond nauwkeurig”.

Het gekke is dat DeepL wel weet dat “tot op een pond nauwkeurig” vertaald wordt door “à la livre près”. Lees maar na in onderstaande terugvertaling.

Voorbeeld 5: ne prenons pas tout au pied de la lettre

In onderstaand voorbeeld ontstaan er twee verschuivingen:

• “le plus grand nombre” is een ietwat zwierige omschrijving voor “de grote groep”. Het gaat er niet noodzakelijk om dat het aantal het grootste zou zijn; bovendien zou deze bewoording niet spontaan uit de Nederlandstalige pen rollen.
• “Est à l’origine de” wordt afgevlakt naar “neemt”. Het vertaalt wel degelijk de betekenis van de brontekst, maar de verfijnde bewoording van de auteur (collega Guillaume Deneufbourg) gaat helemaal verloren.

Nemen we er de terugvertaling bij, dan zien we dat:

• De eerste woordgroep keurig terugkomt, maar daar ligt het probleem zuiver bij de niet-idiomatische Nederlandse tekst;
• “Être à l’origine de” is vervangen door het doordeweekse “prendre”.

Voorbeeld 6: der kleine Unterschied

Soms zit het verschil in kleine dingen. Vertalers weten dat maar al te goed. Zo zien we in het volgende voorbeeld:

• “Opnieuw vormgeven” komt hier niet neer op het hertekenen, zoals de Franse vertaling suggereert. Het gaat erom dat je de opstelling kan wijzigen van de bestaande bank.
• Het frame is fijn en bekleed, niet fijn bekleed. De komma maakt hier een wezenlijk verschil waar DeepL overheen fietst. Opvallend, want dat steunt op een taalregel. Waar een regel is, zou je verwachten dat het systeem juist beter presteert.
• “Bankprogramma” zal een Franstalige niet spontaan als “programme de canapé” vertalen, maar veeleer als “gamme”.
• Afmetingen zijn eerder “dimensions” dan “tailles”.

Kijk je mee naar de terugvertaling?

• “Aangepast” is veel algemener dan “vormgegeven”: een afvlakking.
• De komma tussen fijn en gestoffeerd is uiteraard zoek.
• Het bankenprogramma komt netjes terug, maar dat probleem ligt vooral aan het niet-idiomatische Frans.
• Er verschijnt “maten” in plaats van “afmetingen”, wat logisch is doordat er “tailles” staat in plaats van “dimensions”.

Voorbeeld 7: wat vangt DeepL aan met anderskleurige draad?

In onderstaand voorbeeld speelt de auteur met de woordgroep “loopt als een rode draad doorheen”. Wat zal DeepL daarmee aanvangen? Zal het platform ook het kleurrijke “in bed duiken” zwierig vertalen?

Hoewel DeepL soms wel met woordvolgordes durft te spelen, doet het platform het hier niet. Daardoor krijg je het holle “est un fil + de kleuren”. Is er een vertaler in de zaal met een idiomatischer vertaalvoorstel? “In bed duiken” wordt gewoon “gaan slapen”. En dan struikelt DeepL over een onvermoede steen: de “zwoele avond” wordt “étouffante”. De Nederlandstalige lezer zal eerder wegdromen bij zo’n avond en er een romantische of intieme bijklank in lezen. De Franstalige lezer kijkt al of de airco’s in promotie staan.

Wat blijft er van de brontekst over als we de vertaling door DeepL halen? Komt die weer boven water?

De woordspeling is uit elkaar gerukt, wat het effect ervan eigenlijk teniet doet. En zwoele avond of niet, je gaat gewoon braafjes naar bed. Niets te duiken.

Voorbeeld 8: droger, maar ook hier dik fout

Wie zal er samenzitten? In het Nederlands zou je het grammaticaal op twee manieren kunnen interpreteren: de secretarissen met de verzender van de mail, of de secretarissen onder elkaar. Inhoudelijk lijkt het logisch dat ook de verzender met de secretarissen wil samenzitten. In het Frans valt de arme man of vrouw uit de boot: alleen de secretarissen vergaderen.

Gek genoeg pikt DeepL de geijkte term niet op voor “eisenbundels”, hoewel het contextueel duidelijk in de sfeer van de vakbonden te situeren is (cahiers des revendications).

We vrezen voor de terugvertaling…

Het eerste euvel is enkel in het Frans een probleem, maar het tweede levert zoals verwacht niet de geijkte term op.

Voorbeeld 9: weglatingen gooien roet in het eten

In onderstaand voorbeeld doen zich volgende problemen voor:

• “As-built” moet behouden blijven, omdat het refereert aan specifieke schema’s. In de terugvertaling kan je vaststellen welke betekenisverschuiving ontstaat.
• “Lokaalnrs” en “lokaalnamen” zijn iets anders dan “lokale nummers” en “lokale namen”.
• “Legende gebruikte symbolen” is eigenlijk de legende van de gebruikte symbolen.

Spoel maar door naar de terugvertaling om heel duidelijk te zien welke problemen er ontstaan.

Voorbeeld 10: verzwakking, vervlakking – de taal verliest haar luister

Om het met de woorden uit de tekst te zeggen: si DeepL est souvent exact, il ne brille pas pour autant par sa justesse.

Voorbeeld 11: ronkend en complex juridisch, DeepL pruttelt zwaar

We knarsetanden bij:

• “Houder” van een monopolie? Hier lukt het niet zo best om de zin minder complex te maken, DeepL, hou het maar op complex.
• Des exigences de qualités (sic), découlant de…: vanwege? Hm, niet helemaal.
• “Mais également qu’il se soumette”: grammaticaal kan dit enkel bij “il en découle que” horen. Het moet in het Nederlands een dat-zin zijn.

Toegegeven, de oorspronkelijke zin loopt nogal mank. In dergelijke situaties zal een vertaler de elementen ontwarren op basis van zijn ervaring, de bredere context en andere elementen. Of hij polst de auteur om te achterhalen wat die nu precies heeft bedoeld.

Conclusie – voor niet-vertalers

Samenvattend kunnen we stellen dat DeepL-vertalingen zeker niet altijd slecht zijn. Als u het platform een vrij grijze, doordeweekse tekst voorlegt, is de kans reëel dat de vertaling redelijk juist tot heel juist is, hoewel het risico blijft bestaan dat DeepL zonder dat u het merkt volledig de mist ingaat. Dat weet u evenwel alleen met zekerheid als u de vertaling toevertrouwt aan een vertaler/revisor die met een arendsoog het resultaat naleest.

Zodra u een klein beetje creatief bent met de taal of een technisch complexe uitleg doet, stijgt het risico exponentieel dat de betekenis van uw tekst niet correct wordt weergegeven in de andere taal. De steken die DeepL laat vallen kunnen namelijk de wezenlijke betekenis veranderen. Met DeepL alleen komt u er dus niet, tenzij het van u ook best wel fout mag zijn natuurlijk.

Dan is het soms nog juist, maar vlak en grijs. Zoals collega Guillaume Deneufbourg heel terecht aanstipt, verarmt de taal die door DeepL wordt geproduceerd. Dat ligt in lijn met het onderliggende principe van de tool.

Conclusie – voor vertalers

Heeft de tool dan meerwaarde voor vertalers? Het zou gestructureerd en systematisch onderzoek vragen om na te gaan in hoeverre DeepL-vertalingen na revisie het niveau kunnen halen van menselijke vertalingen na revisie. Of om na te gaan hoe de revisor een DeepL-vertaling ervaart (waarbij je nu eens openlijk en dan weer blind de DeepL-vertalingen zou moeten voorleggen, om eventuele vooringenomenheid te identificeren).

Voor de vuist weg lijkt DeepL niet zo’n wereldschokkend verschil te kunnen maken voor de professionele vertaler. Waar je als vertaler het hardst naar zoekt, is namelijk niet het stuk dat DeepL losjes, snel en vrij correct uit zijn virtuele mouw kan schudden. Het zijn de creatieve vondsten waar je vaak heel lang op sabbelt, en dat zijn nu net de stukken tekst waar DeepL op afgaat als een grijze gieter.

Alles samen: DeepL is een leuke Spielerei. Wie als taalonkundige denkt met een DeepL-vertaling te begrijpen of weer te geven wat de brontekst vertelt, neemt zichzelf in het ootje. Niet voor de volle 100 %, neen. Voor de 20 à 25 % die nu juist het verschil uitmaken.

Het bericht DeepL op de rooster verscheen eerst op Meertaligheid met het comfort van eentaligheid.

Geschreven

Dit moet je voor de gein echt eens testen: typ in het Google-zoekvenster “Why is Google Translate”. Het zal automatisch aangevuld worden met voorstellen als “so bad”, “inaccurate”. Probeer het dan eens met DeepL: “Why is DeepL”. Je krijgt nu veeleer “so good”, “better than google”. DeepL heeft duidelijk een betere reputatie dan Google Translate. Terecht? Wel, door een beroep te doen op neurale machinevertaling zodra het de resultaten van statistische machinevertaling overtroefde, gecombineerd met de nodige hardware (supercomputer) voor de verwerking van massaal veel gegevens, overtrof de performantie van DeepL van bij de start zijn concurrenten. En dat wordt geapprecieerd. Cijfers geven aan dat de website van DeepL heel druk bezocht is: volgens Alexa staat hij op de 146^e plaats van meest bezochte websites. Terwijl het bedrijf aanvankelijk zijn inkomen uit advertenties haalde, heeft het intussen een stevige B2B-positie veroverd met klanten zoals onder andere Deutsche Bahn, Roche, Fujitsu, Axa, Best Buy, Nokia, Rakuten, Siemens en Elsevier. De functionaliteit om eigen terminologie toe te voegen aan het systeem, speelt hierbij o.a. voor een klant als Deutsche Bank een belangrijke rol. Kortom, dit ambitieuze bedrijf zal ons wellicht nog verrassen, al is het doorgaans discreet over zijn plannen. De nieuwe missie licht een tipje van de sluier: to become Europe’s leading AI company. To be continued…

Gesproken

Door de wereldwijde pandemie hebben heel wat online vergaderplatformen nieuwe mogelijkheden ontwikkeld, onder andere in verband met meertalige vergaderingen en de noodzaak om die te tolken. Zo maakte Zoom recent bekend dat het sleutelt aan een speech-to-text-benadering om ondertiteling en vertaling aan te bieden op zijn platform. Met Translatotron kondigt Google dan weer eerder speech-to-speech vertaling aan. Beide systemen moeten natuurlijk wel nog meer horden nemen dan een zuiver geschreven DeepL: naast de uitdaging om de correcte vertaling tevoorschijn te toveren, moeten deze systemen ook nog de gesproken tekst correct “begrijpen”. En bij Zoom moet die, na vertaling, ook nog eens correct mondeling worden weergegeven. Technische hoogstandjes, zeg maar. Het niveau van betrouwbaarheid zal nog moeten worden getest.

Wat moeten we dan aan met al deze nieuwe ontwikkelingen? Wel, bij Eloquentia volgen we ze op de voet om te zien vanaf wanneer we ze op welke manier zouden kunnen inzetten. Vooralsnog zijn we niet overtuigd van het nut van deze middelen voor onze activiteit. De omzetting van gesproken taal staat nog mijlenver van goede resultaten. De omzetting van schriftelijke taal staat wel al veel verder, maar zelfs een tool als DeepL, die als uitstekend wordt beschouwd, maakt zodanig veel geniepige fouten die een menselijke revisor recht moet zetten, dat hij zelfs nog geen productiviteitswinst kan opleveren als je mikt op uitmuntende kwaliteit.

Het bericht Mens of machine verscheen eerst op Meertaligheid met het comfort van eentaligheid.

Sinds het begin van de pandemie publiceerden we op onze blog maar liefst tien artikels die op de één of andere manier het onderwerp “online vergaderen (met simultaantolken)” aansneden. In tijden van lockdown en sociale distantiëring zochten wij net zoals velen immers naar online oplossingen om een zekere continuïteit in onze business te garanderen.

Leerlessen uit anderhalf jaar beperkende maatregelen

Het Eloquentia-team heeft van bij de start van de beperkende maatregelen heel sterk een beroep kunnen doen op de natuurlijke ervaring die we hebben met telewerken. Voor ons was dat namelijk precorona al de norm. Toch heeft de invoering van de coronamaatregelen ons stevig uitgedaagd.

Veerkracht

Hoeft het nog gezegd, eigenlijk? Zowat iedereen heeft in het werkveld getuigd van veerkracht. Plots werden we geconfronteerd met een ongeziene context, maar heel snel werd er met oplossingen geëxperimenteerd die gaandeweg konden worden verfijnd.

Digitale geletterdheid

Bij de razendsnelle overgang van de “echte” wereld naar een afstandswereld met veel meer of enkel nog online ontmoetingen, speelde de uitrusting vanzelfsprekend een cruciale rol: beschikten alle deelnemers over een laptop, liefst met bijhorende headset met micro voor meer comfort, voldeed de beschikbare internetverbinding, was de nodige software geïnstalleerd? Maar ook de digitale geletterdheid was van belang: de één kon al sneller schakelen naar de afstandsrealiteit dan de ander.

Binnen het sociaal overleg stelden we vast hoe de sociale partners waar nodig in versneld tempo uitgerust werden met een laptop en/of smartphone en er de mogelijkheden van verkenden. Ook al gooide de techniek wel eens roet in het eten, het overleg hield stand. Voor online ondersteuning met consecutief of simultaantolken konden onze klanten op ons rekenen.

Nu die middelen en ervaring een feit zijn, zal de toekomst uitwijzen hoe die in een normalere context optimaal kunnen worden ingezet.

Opnieuw on-site vergaderen

De versoepelingen van de voorbije weken laten weer toe om on-site of op locatie te vergaderen. Gevoelige of ingewikkelde materie werd wel eens uitgesteld tot dit langverwachte moment, en terecht. Dergelijke besprekingen zouden op afstand te moeizaam verlopen en nog meer te lijden hebben onder de eventuele technische storingen van een online vergadering.

Een bijeenkomst in levende lijve geeft bovendien ruimte aan informele contacten. Het canvas van menselijke interacties tussen de sociale partners kan weer versterkt worden rond een kopje koffie of thee en aan de lunchtafel. Het haalt meer dan eens de druk van de ketel, zeker wanneer de gemoederen hoog oplopen.

Blik op morgen

We stellen vast dat heel wat bedrijven het online vergaderen even voor bekeken willen houden. Voorlopig lijkt het on-site vergaderen stevig in het voordeel. Toch moeten we het kind niet met het badwater weggooien. Nieuwe, hybride formules kunnen uitgewerkt worden waarbij het beste van beide benaderingen voluit wordt benut. Daarbij moeten tal van parameters afgewogen worden: het overleg zelf (thema, duur, frequentie), de deelnemers (hoeveel, van waar komen ze, andere taken en afspraken) en de locatie.

Wat ook de noden zijn, we maken ons sterk dat we voor elke formule de gepaste omkadering kunnen bieden. Wij kijken er alvast naar uit om samen met onze klanten de beste formule uit te werken voor elke gelegenheid. Contacteer ons gerust indien u met ons de juiste mix op punt wil zetten voor uw meertalig sociaal overleg.

Het bericht Terug naar “normaal”? verscheen eerst op Meertaligheid met het comfort van eentaligheid.

Kortom: niemand ontsnapte eraan. We merkten zo ook dat onze klanten creativiteit aan de dag hebben moeten leggen om alles zo vlot mogelijk te laten verlopen. En ook u heeft ongetwijfeld het hoofd moeten bieden aan enkele (stevige) uitdagingen.

Nu we stilaan evolueren naar een soort post-coronatijdperk, richten we onze blik op de toekomst en stellen we ons de volgende vraag: hoe kunnen we blijven inspelen op de noden van onze klanten? Wat vormt hun volgende uitdaging? Aangezien wij ons specialiseren in HR en sociaal overleg, nodigen we u uit om even stil te staan bij de volgende vraag: welke ambitie koestert u voor uw sociaal overleg na corona? En welke vorm van sociaal overleg past daar het beste bij?

Kiest u ervoor om opnieuw volledig fysiek te vergaderen, gaat u volledig digitaal verder of zoekt u een hybride oplossing? Dit laatste kan betekenen dat deelnemers aan vergaderingen deels fysiek en deels digitaal aanwezig zijn, maar ook dat sommige vergaderingen fysiek en andere digitaal worden georganiseerd, al dan niet volgens een vooropgesteld stramien.

De uitdaging van meertalig sociaal overleg blijft onveranderd: een goede verstandhouding tussen werkgever en werknemers bevorderen, waarbij de kernthema’s van elk sociaaloverlegorgaan grondig kunnen worden besproken. In onze ervaring maken tolken een verschil om dit zo soepel en dynamisch mogelijk te laten verlopen, zowel fysiek als digitaal.

Uiteraard bekijken we graag voor u hoe we u kunnen ontzorgen, rekening houdend met de vorm die uw sociaal overleg aanneemt.

De belangrijkste vraag wordt dus: hoe ziet u het meertalige sociaal overleg binnen uw organisatie post-corona? We zijn benieuwd naar de uitdagingen die u morgen in dit kader wil aangaan en staan voor u klaar om u professioneel advies te geven bij de taalkundige omkadering ervan.

Het bericht Meertalig sociaal overleg in de toekomst: hoe ziet dat eruit? verscheen eerst op Meertaligheid met het comfort van eentaligheid.

Uit een recente studie van Camille Collard en Marta Bujan blijkt dat maar liefst 83% van de tolken online tolken moeilijker vindt dan “fysiek” tolken. Voor 67% zijn de werkomstandigheden slechter dan voor corona. Het is dan ook niet verwonderlijk dat 56% verkiest om in een speciale hub of studio, zeg maar, een kantoor met cabines, te tolken. Sinds vorig jaar hebben wij ook zo’n cabine bij ons op kantoor staan. We zetten de voordelen ervan op een rijtje.

Een van de grootste voordelen is isolatie. Zoals u wellicht zelf gemerkt hebt tijdens een online vergadering, zorgen geluiden rondom u voor afleiding. Een vaatwasmachine die op de achtergrond draait, een hond die ligt te snurken, verkeer op de achtergrond, uw partner die ook thuis werkt en die even moet telefoneren… Een tolkcabine is zo ingericht dat u amper omgevingsgeluiden hoort. Dat zorgt ervoor dat de tolken de stemmen van de deelnemers aan de online vergadering zo goed mogelijk horen. Daardoor kunnen zij vlot en foutloos tolken.

Daarnaast werken wij in onze tolkcabine met externe USB-microfoons. Daardoor horen de deelnemers aan de online vergadering onze tolken beter. Combineer dat met de geluidsdichte omgeving waarin de tolken zitten en u verkrijgt optimaal stemgeluid zonder storende achtergrondgeluiden. Wist u trouwens dat u geleidelijk aan doof wordt door vaak blootgesteld te worden aan het “arme” geluid van de doorsnee laptopmicrofoon? Die microfoons (en bepaalde vergaderprogramma’s) filteren bepaalde frequenties uit het natuurlijke stemgeluid, om bandbreedte te besparen of gewoonweg omdat ze van te slechte kwaliteit zijn om die frequenties op te pikken. Hoe minder vaak je aan die frequenties wordt blootgesteld, hoe minder frequenties je oren geleidelijk aan kunnen detecteren. Iets om over na te denken als u preventieadviseur bent.

Ik hoor u nu denken: zo’n geluidsdichte tolkcabine, dat zal hoogstwaarschijnlijk wel ergens in een donker hoekje verstopt zitten. Niets is minder waar. Onze cabine staat gewoon in ons kantoor en is naast technisch ook gezellig ingericht, met natuurlijk daglicht. Geen saaie en muffige boel dus voor onze tolken, maar wel een aangename werkomgeving die aandacht schenkt aan het welzijn van onze collega’s, zodat u als klant keer op keer een optimale kwaliteit kan verwachten.

Zoals u ziet is Eloquentia gewapend voor de toekomst van het online vergaderen met tolken. Bent u tolk en wilt u graag gebruik maken van onze tolkcabine? Of bent u op zoek naar tolken voor uw online vergadering? Contacteer ons en wij bezorgen u een vrijblijvende offerte.

Het bericht Online vergaderen met tolken – kent u onze tolkcabine al? verscheen eerst op Meertaligheid met het comfort van eentaligheid.

1 Ken uw deelnemers

Als organisator van de vergadering moet u zowel weten wie op de online vergadering verwacht wordt als wie er zal spreken. Gaat het om een presentatie waarbij er voornamelijk éénrichtingsverkeer is van de spreker naar de toehoorders of gaat het om een interactieve meeting waarbij heel wat mensen aan het woord komen? Bij een meertalige online vergadering is het ook van belang dat u goed weet welke talen de sprekers en de toehoorders spreken. Maak als eerste stap dan ook een lijstje met de sprekers en de verschillende talen.

2 Schakel tolken in

Eens u weet hoeveel talen er gesproken zullen worden, weet u ook hoeveel tolken u moet inschakelen. Wij leggen in dit artikel uit hoe u dat te weten kunt komen. Neem contact op met een tolkbureau en bespreek samen met hen uw situatie. Zo zijn de tolken van in het begin mee met het opzet en kunnen ze met u meedenken.

3 Kies de juiste online vergadertool

De meeste bedrijven vergaderen online via Microsoft Teams, Skype, Zoom of Google Meet. De meeste “bekendere” of “doorsnee” vergadertools zijn evenwel niet specifiek voor simultaan tolken gemaakt, in tegenstelling tot bijvoorbeeld QuaQua. Van die gangbare online vergadertools is Zoom de enige die wel de mogelijkheid biedt om simultaan te tolken. Die tool staat namelijk toe om met meerdere audiokanalen te werken, waardoor er een apart kanaal is voor de spreker(s) en voor de tolk(en). Meer uitleg over online simultaan tolken kunt u vinden in dit artikel.

4 Bezorg de agenda en/of presentatie aan de tolken

Om het tolken vlot te laten verlopen, is het handig dat u de presentatie of de agenda van de online vergadering op voorhand aan de tolken bezorgt. Zo kunnen zij zich optimaal voorbereiden.

5 Zorg voor een aangename vergaderomgeving

Online vergaderen kan helaas heel wat ongemakken met zich meebrengen: een slechte verbinding, storend achtergrondlawaai, problemen met de microfoon of het scherm… Wij gaven eerder al handige tips voor uw online vergadering met tolken en vertelden u waar u zoal op moet letten. Daarnaast kunt u hier lezen hoe een online vergadering met tolken helemaal de mist in kan gaan. Om onze klanten uitstekende kwaliteit te garanderen, bouwden wij op kantoor een eigen tolkcabine voor onze online opdrachten.

Wij zijn ervan overtuigd dat u met deze tips een geslaagde online meertalige vergadering met tolken tegemoet gaat. Onze tolken staan met veel plezier voor u klaar. Neem contact met ons op voor het nodige advies en een correcte offerte.

Het bericht Online vergaderen met tolken: zo begint u eraan verscheen eerst op Meertaligheid met het comfort van eentaligheid.